Μια επιφανειακή προσέγγιση στην πραγματικότητα μιας οικογένειας σε μια μικρή και «τακτοποιημένη» πόλη της Αυστρίας. Ο επί χρόνια βιασμός μίας γυναίκας από τον πατέρα της και ο 24ετής εγκλεισμός της ίδιας και των παιδιών τους στο κλειδωμένο υπόγειο του σπιτιού. Εμμονικά «πραγματολογική» προσέγγιση με πολλά από τα ουσιαστικά ερωτήματα να διαφεύγουν· η προσωπικότητα και οι ρόλοι των υποκειμένων, η εκκωφαντική απουσία της κοινότητας, οι κοινωνικές αναγωγές της ιστορίας, ο προδιαγραφόμενος νέος εγκλεισμός των προσώπων κ.ά.
Για περισσότερα πάνω στο θέμα: http://www.independent.co.uk/news/world/europe/the-family-man-of-amstetten-double-life-of-a-pillar-of-austrian-society-820880.html
_______________
Η υπόθεση Φριτσλ δεν έχει προηγούμενο στα εγκληματολογικά χρονικά της Αυστρίας. Ο 73χρονος πατέρας κρατούσε την κόρη του στο υπόγειο του σπιτιού του από το 1988, τη βίαζε συστηματικά και απέκτησε μαζί της επτά παιδιά, από τα οποία έζησαν τα έξι. Τρία από αυτά, μεγάλωσαν φυλακισμένα στο υπόγειο, κοντά στη μητέρα τους. Μέχρι τη μέρα που απελευθερώθηκαν δεν είχαν δει ποτέ στη ζωή τους το φως του ήλιου.
Η τραγική ιστορία διαδραματίστηκε στον αριθμό 40 της Υμπς Στράσε, σε μια ήσυχη γειτονιά του Αμστέτεν, με όμορφα σπίτια, καθαρούς δρόμους και περιποιημένους κήπους. Ο Γιοζεφ Φριτσλ, παντρεμένος με τη Ρόζμαρι για περισσότερα από 50 χρόνια, ήταν ένας πολίτης υπεράνω πάσης υποψίας. Πετυχημένος επαγγελματίας, ιδιοκτήτης ενός μεγάλου ακινήτου στο οποίο νοίκιαζε δωμάτια, οικογενειάρχης που δεν είχε δώσει δικαιώματα. Στην πραγματικότητα ο Φριτσλ ήταν ένας τύραννος, ένας αυστηρός δεσμοφύλακας που συμπεριφερόταν και στις δύο οικογένειές του με παρόμοιο τρόπο: ως απόλυτος άρχοντας, ως διοικητής του δικού του στρατοπέδου συγκέντρωσης.
Σήμερα, φίλοι της οικογένειας και πρώην ενοικιαστές των διαμερισμάτων του σπιτιού, αντιλαμβάνονται τι έκρυβε η παράξενη συμπεριφορά του Φριτσλ και η ασυνήθιστη στάση της Ελίζαμπεθ πριν τον εγκλεισμό της.
«Η Ελίζαμπεθ μεγάλωσε σε ένα αυστηρό οικογενειακό περιβάλλον, με έναν πατέρα βασανιστή και τύραννο», θυμάται η Ισόλντε Φρίσερ, συμμαθήτριά της στο σχολείο, το 1976, «Η Ελίζαμπεθ δεν μιλούσε για αγόρια. Σαν παιδί, το σκεφτόμουν πολύ εκείνη την περίοδο αλλά δεν καταλάβαινα γιατί αντιμετώπιζε έτσι το θέμα. Σήμερα το καταλαβαίνω».
«Δεν επιτρεπόταν να πάμε στον κήπο ή να πλησιάσουμε στο κελάρι, ακόμα και να τραβήξουμε φωτογραφίες», λέει ο Άλφρεντ Ντουμπανόφσκι, πρώην ένοικος στα διαμερίσματα του Φριτσλ. «Ήθελα να πάω στον κήπο αλλά με τσάκωσε. Μου λέει δεν έχεις καμιά δουλειά εκεί και με απείλησε να με πετάξει έξω από το σπίτι αν το ξαναέκανα».
«Όσο έμενα στου Φριτσλ, μια φίλη μου αποκάλυψε ότι αυτός κακοποιούσε την κόρη του όσο ήταν έφηβη», δηλώνει ο Γιόζεφ Λάιτνερ, ένας άλλος ένοικος των διαμερισμάτων. «Δεν το ήξερα, φυσικά. Και όπως υπολογίζω, την εποχή που το έμαθα πρέπει να την είχε ήδη φυλακισμένη για 7-8 χρόνια»
Το κελάρι του σπιτιού του Φριτσλ σχεδιάστηκε ως πυρηνικό καταφύγιο στα τέλη της δεκαετίας του ΄70. Αρχικά, ήταν ένα μικρό δωμάτιο με αποθηκευτικούς χώρους, κρεβάτια και χώρους υγιεινής. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, ο Φριτσλ το διαμόρφωσε ειδικά ώστε να κλείσει εκεί την κόρη του. Μια μικρή είσοδος ύψους ενός μέτρου, κρυμμένη πίσω από ράφια στο εργαστήριο, οδηγούσε στον προθάλαμο της υπόγειας φυλακής. Εκεί βρισκόταν μια ατσάλινη βαριά πόρτα που άνοιγε με ηλεκτρονικό κωδικό. Συνολικά, οκτώ πόρτες χώριζαν τους έγκλειστους από τον έξω κόσμο. Ειδικές ψευδοροφές και εγκαταστάσεις στους τοίχους εξασφάλιζαν απόλυτη ηχομόνωση. Το συνολικό εμβαδόν της φυλακής ήταν 60 τετραγωνικά μέτρα. Η οροφή δεν ξεπερνούσε σε ύψος το 1 μέτρο και 70 εκατοστά
Απομονωμένοι από τον έξω κόσμο, όμηροι ενός διεστραμμένου πατέρα και αυστηρού δεσμοφύλακα, με ανεπαρκή εξαερισμό και μόνη τροφή έτοιμα φαγητά και κονσέρβες, η Ελίζαμπεθ και τα παιδιά της ζούσαν μια κόλαση. Ο Φριτσλ τους επισκέπτονταν 2 με 4 φορές την εβδομάδα φέρνοντας φαγητό και προμήθειες. Καθόταν μαζί τους και έβλεπαν τηλεόραση παριστάνοντας μια φυσιολογική οικογένεια.
Τα τρία από τα παιδιά της Ελίζαμπεθ μεγάλωσαν με την «κανονική» οικογένεια του Φριτσλ. Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι τα βρήκε στο κατώφλι του σπιτιού του εγκαταλελειμμένα από την κόρη του. Οι τοπικές αρχές δεν θεώρησαν ύποπτη ούτε την ιστορία, ούτε τη συμπεριφορά του πατέρα και του έδωσαν τις σχετικές άδειες για να υιοθετήσει τα βρέφη. Το ποινικό μητρώο του άλλωστε ήταν καθαρό, ή τουλάχιστον έτσι έδειχνε. Ένα παράθυρο στον αυστριακό νόμο είχε οδηγήσει σε παραγραφή ενός σεξουαλικού εγκλήματος που διαπράχθηκε το 1967! Οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ ανασύρουν από τα αρχεία μιας τοπικής εφημερίδας στην γειτονική πόλη Λιντζ την ξεχασμένη καταδικαστική απόφαση εναντίον του Γιόζεφ Φριτσλ.
Η φριχτή ιστορία αιμομιξίας αποκαλύφθηκε τον Απρίλιο του 2008 όταν η Κέρστιν, το μεγαλύτερο από τα έγκλειστα παιδιά, αρρώστησε βαριά και ο Φριτσλ αναγκάστηκε να την μεταφέρει στο νοσοκομείο. Εκεί οι γιατροί, θορυβημένοι από την παράξενη συμπεριφορά του αλλά και προβληματισμένοι από την κατάσταση της ασθενούς, άρχισαν να αναζητούν τη μητέρα της και ειδοποίησαν την αστυνομία. Στο υπόγειο, η Ελίζαμπεθ είδε στην τηλεόραση την έκκληση των γιατρών και υποχρέωσε, άγνωστο πώς, τον Φριτσλ να την πάει στο νοσοκομείο. Εκεί, υπό την πίεση των αστυνομικών, η Ελίζαμπεθ αποκάλυψε το μαρτύριο της...
Ειδικοί εκτιμούν ότι ένας από τους λόγους που συνετέλεσε στην καθυστερημένη αποκάλυψη της υπόθεσης είναι η τάση των ανθρώπων στις δυτικές κοινωνίες να κρατούν αποστάσεις από τους γείτονές τους ακόμη και από τους συγγενείς τους, σεβόμενοι την ιδιωτική ζωή των άλλων.
Σήμερα, τα θύματα του Φριτσλ βρίσκονται σε μια ψυχιατρική κλινική κοντά στο Αμστέτεν. Ο δικηγόρος τους, Κριστόφ Χερμπστ περιγράφει την κατάστασή τους. «Ζουν σε μία πτέρυγα που μοιάζει λίγο με διαμέρισμα και έχουν κανονικά δωμάτια. Στην αρχή ήταν δύσκολο για αυτούς να προσαρμοστούν και αρχικά δεν έπρεπε να βγαίνουν έξω γιατί θα έπρεπε πρώτα να συνηθίσουν το φως του ήλιου...»
Ο Φριτσλ κρατείται στις φυλακές του Σανκτ Πόλτεν. Το ταβάνι του κελιού είναι ψηλό, πολύ ψηλότερο από το ταβάνι του υπογείου στο οποίο είχε φυλακίσει την κόρη του.
Ο δικηγόρος του κινείται στη μοναδική υπερασπιστική γραμμή που θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή στο δικαστήριο. Υποστηρίζει -ούτε λίγο ούτε πολύ- ότι ο πελάτης του είναι τρελός. Ο ψυχίατρος Μαξ Φρίντριχ όμως, έχει διαφορετική γνώμη: «Αν δεις την οργανωτικότητα που είχε όλα αυτά τα χρόνια, ακόμα και δεκαετίες πριν, σίγουρα θα πρέπει να είναι ένα πολύ λογικό άτομο».
